Duru
New member
“Pişmiş kıyma buzlukta ne kadar dayanır?”
Buna sadece “3 ay” deyip geçmek biraz eksik kalıyor.
USDA kaynaklarına göre artan yemekler buzdolabında yaklaşık 3-4 gün, dondurucuda ise yaklaşık 3-4 ay saklanabilir. FDA'nın et yemekleri için verdiği depolama tablosunda ise pişmiş et ve et yemekleri için dondurucuda yaklaşık 2-3 aylık bir kalite süresi yer alıyor. Bu farklılık, pratikte saklama koşullarının ve kaynağın kalite odaklı önerilerinin değişebildiğini gösteriyor. USDA Soruşturma+1
Bu yüzden benim mutfakta benimsediğim daha temkinli yaklaşım şu olurdu:
Pişmiş kıymayı mümkün olduğunca birkaç ay içinde tüketmek ve uzun süre unutulmasına izin vermemek.
Çünkü buzlukta duran yiyeceğin güvenli olması ile ilk günkü lezzetini koruması aynı şey değildir.
Paketin içinde hava kaldığında yüzeyde kuruma ve “freezer burn” olarak bilinen buzluk yanığı görülebilir. FDA bunun öncelikle bir kalite sorunu olduğunu, tek başına gıdanın güvensiz olduğu anlamına gelmediğini belirtiyor. U.S. Food and Drug Administration
Yine de aşırı kurumuş, dokusu ciddi şekilde bozulmuş bir kıymayı yemek isteyip istememek ayrı bir mesele.
Çünkü mutfakta güvenlik kadar kalite de önemlidir.
Kadınların ve Erkeklerin Mutfaktaki Yaklaşımı Üzerine Bir Parantez
Burada özellikle bir noktayı açmak istiyorum.
O akşam kardeşimin çözüm odaklı yaklaşımı ile annemin daha ilişkisel ve dikkatli yaklaşımı bana cinsiyet üzerinden yapılan mutfak genellemelerinin aslında ne kadar eksik olabileceğini düşündürdü.
Erkekler her zaman stratejik, kadınlar her zaman duygusal değildir.
Bizim evde ise o gün roller doğal biçimde tamamlandı.
Kardeşim “kaç paket yapalım, nasıl etiketleyelim, ne zaman kullanalım?” diye düşünüyordu. Onun yaklaşımı zaman ve düzen üzerine kuruluydu.
Annem ise “Bunu kim yiyecek, ne kadarına ihtiyacımız var, kalan yemek tekrar çözdürülür mü, sofradaki herkes için uygun olur mu?” diye bakıyordu.
Biri sistem kurdu.
Diğeri sistemin insanlara nasıl hizmet edeceğini düşündü.
Bence iyi bir mutfak yönetimi tam da bu ikisinin birleşiminden çıkıyor.
Üstelik bu yaklaşım yalnızca aile içinde değil, toplumun yemekle kurduğu ilişki açısından da önemli.
Yemek hiçbir zaman yalnızca kalori olmadı. Sofra, aile, misafirlik, emek, ekonomi ve hatıralarla birlikte düşünüldü.
Bu nedenle bir tencere kıymayı çöpe atmamak, sadece para kaybetmemek anlamına gelmiyor.
Birinin emeğini, alışveriş için harcanan zamanı ve gıdanın kendisini değerlendirmek anlamına da geliyor.
Ama burada önemli bir denge var:
İsrafı önlemek adına gıda güvenliğinden taviz verilmemeli.
Şüpheli şekilde beklemiş bir yiyeceği sırf “yazık olmasın” diye yemek doğru değil.
Buzluktan Çıkardığımız Kıyma Nasıl Çözdürülmeli?
Hikâyenin ikinci bölümü birkaç hafta sonra başladı.
Cumartesi günü makarna yapacaktık. Kardeşim buzluğu açıp küçük bir kıyma paketi çıkardı.
“Tezgâhta çözülsün,” dedi.
Annem hemen karşı çıktı:
“Yok, buzdolabına koyalım.”
Bu kez annemin söylediği yalnızca alışkanlık değildi.
FDA, donmuş gıdaların oda sıcaklığında çözdürülmemesini öneriyor. Güvenli çözdürme yöntemleri arasında buzdolabında çözdürme, soğuk suda çözdürme ve mikrodalga bulunuyor. Soğuk su veya mikrodalga ile çözdürülen yiyeceklerin hemen pişirilmesi gerekiyor. U.S. Food and Drug Administration+1
Özellikle tezgâhta saatlerce bekletmek iyi bir fikir değil.
Çünkü dondurucudan çıkan yiyeceğin dış kısmı çözülürken iç kısmı hâlâ donmuş olabilir. Dış yüzeyde sıcaklık yükseldikçe mikroorganizmaların çoğalması için uygun koşullar oluşabilir.
Bu nedenle en pratik yöntemlerden biri, kullanacağınız kıymayı bir gün önceden buzdolabına almak.
Buzluk planlamasının güzelliği de burada ortaya çıkıyor.
Bugün ne yiyeceğinizi yarın düşünmek zorunda kalmadan, ertesi günün yemeğini bir gece önceden hazırlamış oluyorsunuz.
Pişmiş Kıyma Tekrar Dondurulur mu?
Bu soru da oldukça önemli.
Burada cevap, kıymanın hangi koşullarda çözdürüldüğüne ve ne kadar süre beklediğine bağlıdır.
Örneğin kıyma buzdolabında güvenli biçimde çözdürülmüşse, tekrar dondurma konusu farklı değerlendirilir. Ancak oda sıcaklığında uzun süre beklemiş, güvenli olmayan koşullarda çözülmüş veya ne kadar süredir dışarıda olduğu bilinmeyen bir yiyeceği tekrar dondurmak güvenli hale getirmez.
Çünkü dondurmak, daha önce oluşmuş riskleri “sıfırlayan” bir işlem değildir.
Bu yüzden benim için en iyi yöntem baştan doğru porsiyonlama yapmak.
Bir büyük paket yerine dört küçük paket.
Bir başka deyişle:
Buzlukta tasarrufun en iyi yolu, dondurmayı en başından planlamaktır.
Bir Tencere Kıyma Bize Ne Öğretti?
O akşam sonunda kıymayı beş küçük pakete ayırdık.
İlk paketin üzerine tarih yazdık.
İkinci paketi ertesi gün için ayırdık.
Üçüncüsü makarna için, dördüncüsü sebzeli yemek için, sonuncusu da “acil durum yemeği” olarak kaldı.
Kardeşim etiketleri düzenledi.
Annem de buzdolabının yanına küçük bir not bıraktı:
“Önce eski olanı kullan.”
Basit bir nottu ama aslında mutfak kültürümüzün büyük bir bölümünü anlatıyordu.
Eskiden yiyecekleri mevsimine göre saklardık.
Bugün teknolojinin yardımıyla zamanı saklıyoruz.
Ama yöntem değişse de temel amaç aynı:
Elimizdeki gıdayı güvenli biçimde değerlendirmek, emeği korumak ve ihtiyaç olduğunda yeniden kullanabilmek.
Pişirilmiş kıyma bu nedenle buzlukta saklanabilir.
Fakat doğru cevap yalnızca “evet” değil.
Doğru cevap şudur:
Evet; kıyma güvenli şekilde pişirilmişse, piştikten sonra iki saat içinde buzdolabına veya dondurucuya alınmışsa, uygun porsiyonlarda ve hava almayacak şekilde paketlenmişse, dondurucu yaklaşık -18°C'de tutuluyorsa ve güvenli yöntemlerle çözdürülüyorsa buzlukta saklanabilir. USDA, pişmiş artan yemeklerin dondurucuda kalite açısından yaklaşık 3-4 ay içinde tüketilmesini öneriyor; FDA da dondurucunun 0°F yani yaklaşık -18°C veya daha düşük tutulmasını tavsiye ediyor. USDA Soruşturma+1
Ve belki de en önemli nokta şu:
Buzluk, mutfağın hafızasıdır.
Ama hafıza gibi onun da düzenli olması gerekir.
Tarihsiz paketler, aylarca unutulmuş yiyecekler ve “Acaba bu neydi?” diye baktığımız buz parçaları bize yalnızca dağınık bir mutfağı değil, plansızlığı da gösteriyor.
O yüzden bir dahaki sefere fazla kıyma pişirdiğinizde kendinize şu soruyu sorun:
“Bunu bugün kurtarıyor muyum, yoksa gerçekten gelecekte kullanacağım bir öğünü mü hazırlıyorum?”
Aradaki fark küçük görünüyor.
Ama doğru cevap, hem gıda israfını hem de mutfaktaki gereksiz telaşı ciddi biçimde azaltabilir.
Kaynak olarak özellikle USDA'nın artan yemeklerin saklama sürelerine ilişkin güncel bilgilendirmeleri ile FDA'nın gıdaları soğutma, dondurma ve güvenli çözdürme önerileri dikkate alınabilir. USDA Soruşturma+2U.S. Food and Drug Administration+2
Buna sadece “3 ay” deyip geçmek biraz eksik kalıyor.
USDA kaynaklarına göre artan yemekler buzdolabında yaklaşık 3-4 gün, dondurucuda ise yaklaşık 3-4 ay saklanabilir. FDA'nın et yemekleri için verdiği depolama tablosunda ise pişmiş et ve et yemekleri için dondurucuda yaklaşık 2-3 aylık bir kalite süresi yer alıyor. Bu farklılık, pratikte saklama koşullarının ve kaynağın kalite odaklı önerilerinin değişebildiğini gösteriyor. USDA Soruşturma+1
Bu yüzden benim mutfakta benimsediğim daha temkinli yaklaşım şu olurdu:
Pişmiş kıymayı mümkün olduğunca birkaç ay içinde tüketmek ve uzun süre unutulmasına izin vermemek.
Çünkü buzlukta duran yiyeceğin güvenli olması ile ilk günkü lezzetini koruması aynı şey değildir.
Paketin içinde hava kaldığında yüzeyde kuruma ve “freezer burn” olarak bilinen buzluk yanığı görülebilir. FDA bunun öncelikle bir kalite sorunu olduğunu, tek başına gıdanın güvensiz olduğu anlamına gelmediğini belirtiyor. U.S. Food and Drug Administration
Yine de aşırı kurumuş, dokusu ciddi şekilde bozulmuş bir kıymayı yemek isteyip istememek ayrı bir mesele.
Çünkü mutfakta güvenlik kadar kalite de önemlidir.
Kadınların ve Erkeklerin Mutfaktaki Yaklaşımı Üzerine Bir Parantez
Burada özellikle bir noktayı açmak istiyorum.
O akşam kardeşimin çözüm odaklı yaklaşımı ile annemin daha ilişkisel ve dikkatli yaklaşımı bana cinsiyet üzerinden yapılan mutfak genellemelerinin aslında ne kadar eksik olabileceğini düşündürdü.
Erkekler her zaman stratejik, kadınlar her zaman duygusal değildir.
Bizim evde ise o gün roller doğal biçimde tamamlandı.
Kardeşim “kaç paket yapalım, nasıl etiketleyelim, ne zaman kullanalım?” diye düşünüyordu. Onun yaklaşımı zaman ve düzen üzerine kuruluydu.
Annem ise “Bunu kim yiyecek, ne kadarına ihtiyacımız var, kalan yemek tekrar çözdürülür mü, sofradaki herkes için uygun olur mu?” diye bakıyordu.
Biri sistem kurdu.
Diğeri sistemin insanlara nasıl hizmet edeceğini düşündü.
Bence iyi bir mutfak yönetimi tam da bu ikisinin birleşiminden çıkıyor.
Üstelik bu yaklaşım yalnızca aile içinde değil, toplumun yemekle kurduğu ilişki açısından da önemli.
Yemek hiçbir zaman yalnızca kalori olmadı. Sofra, aile, misafirlik, emek, ekonomi ve hatıralarla birlikte düşünüldü.
Bu nedenle bir tencere kıymayı çöpe atmamak, sadece para kaybetmemek anlamına gelmiyor.
Birinin emeğini, alışveriş için harcanan zamanı ve gıdanın kendisini değerlendirmek anlamına da geliyor.
Ama burada önemli bir denge var:
İsrafı önlemek adına gıda güvenliğinden taviz verilmemeli.
Şüpheli şekilde beklemiş bir yiyeceği sırf “yazık olmasın” diye yemek doğru değil.
Buzluktan Çıkardığımız Kıyma Nasıl Çözdürülmeli?
Hikâyenin ikinci bölümü birkaç hafta sonra başladı.
Cumartesi günü makarna yapacaktık. Kardeşim buzluğu açıp küçük bir kıyma paketi çıkardı.
“Tezgâhta çözülsün,” dedi.
Annem hemen karşı çıktı:
“Yok, buzdolabına koyalım.”
Bu kez annemin söylediği yalnızca alışkanlık değildi.
FDA, donmuş gıdaların oda sıcaklığında çözdürülmemesini öneriyor. Güvenli çözdürme yöntemleri arasında buzdolabında çözdürme, soğuk suda çözdürme ve mikrodalga bulunuyor. Soğuk su veya mikrodalga ile çözdürülen yiyeceklerin hemen pişirilmesi gerekiyor. U.S. Food and Drug Administration+1
Özellikle tezgâhta saatlerce bekletmek iyi bir fikir değil.
Çünkü dondurucudan çıkan yiyeceğin dış kısmı çözülürken iç kısmı hâlâ donmuş olabilir. Dış yüzeyde sıcaklık yükseldikçe mikroorganizmaların çoğalması için uygun koşullar oluşabilir.
Bu nedenle en pratik yöntemlerden biri, kullanacağınız kıymayı bir gün önceden buzdolabına almak.
Buzluk planlamasının güzelliği de burada ortaya çıkıyor.
Bugün ne yiyeceğinizi yarın düşünmek zorunda kalmadan, ertesi günün yemeğini bir gece önceden hazırlamış oluyorsunuz.
Pişmiş Kıyma Tekrar Dondurulur mu?
Bu soru da oldukça önemli.
Burada cevap, kıymanın hangi koşullarda çözdürüldüğüne ve ne kadar süre beklediğine bağlıdır.
Örneğin kıyma buzdolabında güvenli biçimde çözdürülmüşse, tekrar dondurma konusu farklı değerlendirilir. Ancak oda sıcaklığında uzun süre beklemiş, güvenli olmayan koşullarda çözülmüş veya ne kadar süredir dışarıda olduğu bilinmeyen bir yiyeceği tekrar dondurmak güvenli hale getirmez.
Çünkü dondurmak, daha önce oluşmuş riskleri “sıfırlayan” bir işlem değildir.
Bu yüzden benim için en iyi yöntem baştan doğru porsiyonlama yapmak.
Bir büyük paket yerine dört küçük paket.
Bir başka deyişle:
Buzlukta tasarrufun en iyi yolu, dondurmayı en başından planlamaktır.
Bir Tencere Kıyma Bize Ne Öğretti?
O akşam sonunda kıymayı beş küçük pakete ayırdık.
İlk paketin üzerine tarih yazdık.
İkinci paketi ertesi gün için ayırdık.
Üçüncüsü makarna için, dördüncüsü sebzeli yemek için, sonuncusu da “acil durum yemeği” olarak kaldı.
Kardeşim etiketleri düzenledi.
Annem de buzdolabının yanına küçük bir not bıraktı:
“Önce eski olanı kullan.”
Basit bir nottu ama aslında mutfak kültürümüzün büyük bir bölümünü anlatıyordu.
Eskiden yiyecekleri mevsimine göre saklardık.
Bugün teknolojinin yardımıyla zamanı saklıyoruz.
Ama yöntem değişse de temel amaç aynı:
Elimizdeki gıdayı güvenli biçimde değerlendirmek, emeği korumak ve ihtiyaç olduğunda yeniden kullanabilmek.
Pişirilmiş kıyma bu nedenle buzlukta saklanabilir.
Fakat doğru cevap yalnızca “evet” değil.
Doğru cevap şudur:
Evet; kıyma güvenli şekilde pişirilmişse, piştikten sonra iki saat içinde buzdolabına veya dondurucuya alınmışsa, uygun porsiyonlarda ve hava almayacak şekilde paketlenmişse, dondurucu yaklaşık -18°C'de tutuluyorsa ve güvenli yöntemlerle çözdürülüyorsa buzlukta saklanabilir. USDA, pişmiş artan yemeklerin dondurucuda kalite açısından yaklaşık 3-4 ay içinde tüketilmesini öneriyor; FDA da dondurucunun 0°F yani yaklaşık -18°C veya daha düşük tutulmasını tavsiye ediyor. USDA Soruşturma+1
Ve belki de en önemli nokta şu:
Buzluk, mutfağın hafızasıdır.
Ama hafıza gibi onun da düzenli olması gerekir.
Tarihsiz paketler, aylarca unutulmuş yiyecekler ve “Acaba bu neydi?” diye baktığımız buz parçaları bize yalnızca dağınık bir mutfağı değil, plansızlığı da gösteriyor.
O yüzden bir dahaki sefere fazla kıyma pişirdiğinizde kendinize şu soruyu sorun:
“Bunu bugün kurtarıyor muyum, yoksa gerçekten gelecekte kullanacağım bir öğünü mü hazırlıyorum?”
Aradaki fark küçük görünüyor.
Ama doğru cevap, hem gıda israfını hem de mutfaktaki gereksiz telaşı ciddi biçimde azaltabilir.
Kaynak olarak özellikle USDA'nın artan yemeklerin saklama sürelerine ilişkin güncel bilgilendirmeleri ile FDA'nın gıdaları soğutma, dondurma ve güvenli çözdürme önerileri dikkate alınabilir. USDA Soruşturma+2U.S. Food and Drug Administration+2